De elektrische hulpmotor van een e-bike is het kloppend hart van de fiets. Gevoed door een accu en door de kracht die je er zelf insteekt word je moeiteloos vooruit geholpen. Of je nu kiest voor een sportieve rijervaring waar je zelf nog veel van de inspanning oplevert, of je motor het zwaarste werk laat doen, de aandrijving is een cruciaal onderdeel van je fiets.

We lichten kort enkele aspecten toe:

Middenmotor van een elektrische fiets van het merk Bosch (close-up)

Rotatie- of krachtsensor

Een elektrische fiets maakt gebruik van een elektrische hulpmotor. Deze wordt geactiveerd wanneer de bestuurder de fiets met spierkracht voortbeweegt. Deze beweging wordt geregistreerd door een sensor die aan de besturing doorgeeft hoeveel ondersteuning gegeven moet worden. Er bestaan twee type sensoren die dit kunnen regelen; de rotatiesensor en de krachtsensor.

Rotatiesensor

Een rotatiesensor werkt als volgt; aan de trapas (of crank) is een magneetje bevestigd. Wanneer de magneet langs de sensor passeert wordt de ondersteuning geactiveerd. Neemt de trapfrequentie (RPM, rotaties per minuut) toe, dan geeft de motor meer ondersteuning. 

Het voordeel bij deze sensor is dat de trapondersteuning meteen aanslaat bij het wegrijden, de aansturing hoeft niet eerst de kracht te meten. Dat is vooral fijn wanneer je vertrekt op een helling. Het nadeel is echter dat je bij langzaam fietsen een minder nauwkeurige ondersteuning krijgt.

Middenmotor van een elektrische fiets van het merk Bosch op Trek fiets in actie

Krachtsensor

Een krachtsensor maakt gebruik van het principe dat het frame licht vervormt als gevolg van de kracht die op de pedalen wordt gezet. Deze kracht wordt namelijk via de ketting op het achterwiel overgebracht. Door de pedaalkracht wordt de achteras een fractie naar voren getrokken en vervormt het frame licht. Door deze vervorming met een krachtsensor te meten, kan de hoeveelheid te leveren ondersteuning bepaald worden. 

Het voordeel is dan ook dat er bij veel kracht (dus een lage trapfrequentie) veel ondersteuning geboden wordt. Het nadeel is echter dat vooral bij wegrijden uit stilstand niet direct ondersteuning wordt gegeven omdat de aansturing eerst moet registreren dat er gereden wordt.

Type aandrijving

Elektrische fietsen zijn uitgerust met een borstelloze motor. Hierdoor kan de gebruiker de fiets ook zonder ondersteuning gebruiken zonder dat het trappen lastiger wordt. Een borstelloze motor draait vrij rond als er geen ondersteuning ingeschakeld is. Er bestaan drie soorten aandrijving: op het voorwiel, op het achterwiel en met een middenmotor.

De aandrijving op de wielen (voor- en achterwiel) zorgt ervoor dat de fiets zeer discreet is en de aandrijving niet erg zichtbaar. Nadeel is wel dat bij een lekke band het uitnemen van het wiel iets meer moeite kost. 

Met een voorwielmotor krijg je het gevoel dat je vooruit getrokken wordt. Deze aandrijving is robuust en de goedkoopste van de drie opties. Daarnaast kunnen ze gekoppeld worden aan alle versnellingssystemen, zelfs met een gesloten, onderhoudsarme kettingkast. Doordat de aandrijving aan het voorwiel hangt, wordt deze wel zwaarder, wat het risico op slippen vergroot. 

Voorwielmotor van een elektrische fiets

Achterwielmotoren zijn stiller en duurzamer. Achterwiel aandrijving geeft je het gevoel dat je steeds een duwtje in de rug krijgt, wat een aangenamer rijgevoel geeft dan bij de voorwielmotor. Nadelig is het lage rendement; je haalt minder kilometers uit je accu dan bij een centrale motor. Ook kan dit type aandrijving niet gecombineerd worden met een gesloten kettingkast of naafversnelling. 

Bij Fiets! adviseren we doorgaans middenmotoren. Naast de optimale gewichtsverdeling en stabiliteit levert deze ook de meest natuurlijke rijervaring op. Doordat de trapinspanning zeer efficiënt overgebracht wordt (de aandrijving zit namelijk op het trapstel) wordt de accu maximaal bespaard en is de e-bike ook geschikt om heuvels en bruggen op te fietsen. Bij elektrische fietsen met een centrale motor is de bedrading minder zichtbaar, kan het voorwiel makkelijker opgetild worden (bv. om een stoeprand op te geraken) en zijn binnenbanden even snel vervangbaar als bij de klassieke fiets. 

Vermogen van de motor

De trekkracht of het vermogen van de motor geeft aan hoeveel ondersteuning de motor aan de e-bike kan leveren. Bestaat jouw traject vaak uit oneffen terreinen dan is het handig om, afhankelijk van de fysieke inspanning die je zelf nog wilt leveren, voor een motor met een groter vermogen te kiezen.  Ook met een minder krachtige motor zal je steeds aankomen. Het gemak waarmee kan echter wel verschillen. Als je vaak je e-bike meeneemt op verlof naar waar het berg-of heuvelachtig is het ook zeer nuttig te kiezen voor een model van fiets met een meer krachtige motor.

De kracht van een motor wordt aangegeven in Newton-meter. Een krachtige motor (hoge NM-waarde) zorgt wel voor een grotere belasting van de accu. De algemene regel geldt als volgt; hoe sterker de motor, hoe korter de accutijd en hoe minder lang de e-bike dus ondersteuning kan voorzien. 

Gazelle e-bike met Bosch middenmotor

Eerste hulp bij panne

Een vaak voorkomend probleem is dat de snelheidssensor niet goed zit. Je krijgt geen of geen constante ondersteuning, krijgt misschien een foutcode op je display en misschien geeft het zelfs je snelheid fout aan. Hier kan je perfect zelf iets aan doen. Op een spaak in je achterwiel zit een magneet. Deze zit normaal gezien recht tegenover een sensor aan je liggende achtervork. De magneet staat, als alles goed gaat, recht tegenover de sensor. Indien dit niet zo, kan je zelf met een schroevendraaier de magneet lichtjes lossen, verschuiven en terug vastschroeven of via het display de meting herkalibreren.

Heb je grotere problemen? Begint je motor onder te ratelen of een ander geluid te maken of erger nog, valt de motor in volledige panne waardoor je genoodzaakt bent om de rest van je tocht te voet af te leggen? Begin dan zeker niet zelf te prutsen . Ga langs bij een e-bike specialist zoals Fiets! om binnen de kortste keren terug met een veilig gevoel de baan op te kunnen. 

In onze Fiets!-winkels lopen heel wat e-bike specialisten die je graag bijstaan met verdere informatie of bij het vinden van jouw ideale (elektrische) fiets.